iq_jadoogar

ماه بود ماه

HOLLYWOOD

بررسي يك ژانر: وسترن


تولد سينما و متعاقب آن ژانرهاي سينمايي با انديشه كسب درآمد از اين اختراع جديد،آغاز شد.
اولين تصويرهاي متحرك را برداران لومير با فيلم هايي چون « حركت قطار در ايستگاه » و « خروج كارگران از كارخانه » ساختند. پس ار آن اديسون چند كار كوتاه ساخت كه در ميان آن ها اولين فيلم عاشقانه تاريخ سينما به نام « بوسه» قرار دارد.اين فيلم ها را نمي توان در طبقه بندي خاصي از ژانرهاي سينمايي قرار داد چرا كه سازندگان آن حركتي خودجوش و تازه را آغاز كرده بودند و بيشتر به دنبال تجربه اي نو و كاربردي تازه از تصاوير متحرك بودند تا اين كه ژانر خاصي به وجود بياورند.
تا آن زمان سينماتوگراف بيشتر به ثبت و پخش تصاوير مستند و سرگرم كننده و گاهي هم تصاوير خبري مي پرداخت و كسي توجهي به قابليت داستان گويي اين پديده جديد نداشت.
ژرژ ملي يس شعبده باز كه صاحب تاتربود، پس از ديدن فيلم به فكر خريدن دستگاهي از لومي ير ها افتاد كه با مخالفت برادران لومي ير روبرو شد.. دليل اين مخالفت اين بود كه آن ها به دنبال رقيب براي خود نبودند و اين كه تصورشان بر اين بود كه با اين اختراع نمي توان در آمدي كسب كرد و آن را صرفا وسيله اي براي سرگرمي مي دانستند كه روزي از يادها مي رود.

ملي يس شخصا دست به كار شد و دستگاهي تهيه كرد و با آن فيلم ساخت. بر اساس خاطرات ملي يس در بعداز ظهري پاييزي از سال 1896 ، هنگامي كه او در حال فيلمبرداري از يك واقعه روزمره در پاريس بود، به دليل ازدحام جمعيت، به طور اتفاقي دوربينش به سوي قطاري زيرزميني كه از تونل خارج مي شد منحرف شد. او فيلمبرداري را متوقف كرد اما هنگامي كه دوربين را دوباره به كار انداخت نعش كشي در كادر بود و بنابراين در هنگام نمايش فيلم اين چنين به نظر مي رسيد كه قطار زيرزميني به نعش كشي تبديل شده است.
اين اتفاق ناگهاني باعث شد كه ملي يس به فكر تلفيق تخيل و داستان در تصاوير سينماتوگراف افتاد كه مي توانست از مستند هاي لومير ها جذاب تر باشد. و بر اين اساس يك فيلم سرگرم كننده داستاني ساخت.

ملي يس بعد از آن فيلم هايي چون « محكمه مفيستوفلس » (1897)، « سيندرلا » (1899) ، « سفر به كره ماه »( 1902) و« بيست هزار فرسنگ زير دريا » (1907) را ساخت كه در تمامي اين فيلم ها واقعيت و تخيل بر بستر صحنه اي تئاتري نقا شي شده است و بنابراين داستاني جذاب و سرگرم كننده براي تماشاگران به تصوير در آمد.
پس از ملي يس افراد ديگري به ساختن فيلم براي تماشاگران پرداختند ..در ميان معاصران ملي يس ادوين س پورتركه در كمپاني اديسون مشغول به كار بود فيلم مشهور خود « سرقت بزرگ قطار » را در سال 1903 ساخت كه اولين فيلم حادثه اي و وسترن تاريخ سينما به شمار مي رود.

پس از آن سير صعودي سينما به سمت صنعتي شدن دنبال شد و در سال 1908 سينما به صنعت قابل اعتماد وسرمايه گذاري تبديل شده بود.و به اين ترتيب شركت هاي فيلم سازي در سراسر دنيا به فعاليت مشغول شدند و ژانرهاي سينمايي به وجود آمدند. فيلم هاي وسترن، كمدي، تاريخي و اجتماعي از آن جمله بودند.
طبقه بندي فيلم هاي سينمايي در سال هاي پس از ناطق شدن سينما انجام شد و ژانرهاي سينمايي هويت مستقل و تعريف شده خود را پيدا كردند. پس از ذكر اين مقدمه به تدريج از ژانرهاي سينمايي خواهيم نوشت.

ژانر وسترن
اصيل ترين ژانر سينماي آمريكا را مي توان ژانر وسترن ناميد. ژانري كه بر اساس خصوصيات غرب وحشي در آمريكا به وجود آمد. در قرن نوزدهم ميلادي آمريكا به سوي صنعتي شدن پيش مي رفت و بيشتر نقاط آمريكا به وسيله راه آهن به هم متصل مي شدند. بيشترين مردم آمريكا مهاجراني بودند كه براي رسيدن به سرزمين موعود به آن سرزمين كوچ كرده بودند. بسياري از آن ها به پرورش و نگهداري از دام ها مشغول شدند و براي انتقال دام ها و فروش آن ها در شهر هاي ديگر مرداني قدرتمند و تيرانداز به نام كابوي استخدام كردند.
مردان بيكار ديگري بودند كه به راهزني از بانك ها و قطار ها و گله هاي گاو مي پرداختند و در مقابل كابوي ها قرار مي گرفتند. در همين زمان آبراهام لينكن كه رئيس جمهور وقت آمريكا بود، برده داري را ملغي كرد و جنگ بين شمالي ها و جنوبي ها آغاز شد كه به جنگ هاي انفصال معروف شدند. اين واقعه تاريخي دستمايه اكثر فيلم هاي وسترن شد. اولين فيلم وسترن تاريخ سينما همان طوري كه قبلا گفته شد « سرقت بزرگ قطار » ساخته ادوين س پورتر بود.
پس از آن جان فورد در سال 1924 « داس آهنين » و در سال 1934 « ارواسميت» را ساخت و رائول والش در سال 1939 « ارزش افتخار » را به تصوير در آورد.
در آن سال ها، سينماي وسترن آن چنان مورد توجه نبود و به عنوان ژانري اصيل به حساب نمي آمد. در اوايل دهه 40 جان فورد كارگردان بزرگ سينماي آمريكا با ساختن فيلمي جديد ، ژانر وسترن را احيا كرد و به آن اعتبار بخشيد.« دليجان» نه تنها به ژانر وسترن خدمت بزرگي كرد، بلكه باعث شد تا اسطوره سينماي آمريكا و ژانر وسترن يعني جان وين مطرح شود.
« دليجان» تا سال ها معرف الفباي سينماي وسترن باقي ماند. سينماي آرماني كه مردان آن ويژگي هاي تعريف شده خود را داشتند. مرداني تميز و خوش لباس كه آرمان گرا و وطن پرست بودند و هدفشان حمايت از مردم بي گناه و ستمديده و مبارزه با دشمنان خارجي بود كه اغلب راهزنان و سرخپوستان بودند.
تا دهه 50 سينماي وسترن با فيلم هايي چون «صلات ظهر» به اوج رسيد. اين جا ديگر قهرمان وسترن با جامعه اي در ستيز بود كه او را در وضعيتي نابسا مان ، تنها گذاشته بود..وسترن در اين زمان به درون مايه هاي روان شناسي و جامعه شناسي مي پرداخت.
جان استرجس در اين سال ها « جدال در اكي كرال»،«آخرين قطار گان هيل» و شاهكار خود « شين» را ساخت. در همين سال ها آنتوني مان با دقت و پرداختي قويتر، شخصيت هاي انتقام جو و خشن وسترن را بي پرده به تصوير كشيد.شخصيت هايي كه ديگر آن قدر ها هم آرمان گرا نبودند. فيلم هاي « خم رودخانه» (1952)،« مهميز برهنه» (1953)،« سرزمين دور» (1955)،« مردي از لارامي» و «آخرين جبهه» (1956)، « ستاره حلبي» (1957) و « مردي از غرب» در سال 1958 ساخته شدند كه در پنج فيلم از اين فيلم ها جيمز استوارت به ايفاي نقش پرداخت .
جان فورد هم چون سال هاي گذشته چند فيلم وسترن ديگر ساخت. در اواخر دهه 50 وسترن دوره افول خود را مي گذراند. دهه 60 دهه دانشجويان عاصي و هنگامه جنگ ويتنام بود كه ديگر كسي به شخصيت هاي وسترن توجهي نشان نمي داد. در اواسط دهه 60 در ايتاليا ، يك تريلوژي وسترن با بازي كلينت ايستوود ساخته شد. سرجيو لئونه كارگردان بزرگ ايتاليايي پايه گذار سبك وسترن اسپاگتي بود. در فاصله سال هاي 1961 تا 1965 فيلم هايي هم چون « به خاطر يك مشت دلار»، « به خاطر چند دلار بيشتر» و « خوب ، بد، زشت» ساخته شد كه وسترن را دگرگون كرد.در اين فيلم ها ديگر از شخصيت هاي آرمان گرا خبري نبود. دزدها،كار چاق كن ها و ساير شخصيت ها شديدا غير آرماني بودند. كه تمام همتشان بر اين بود كه تا مي توانند و به هر وسيله اي پول در بياورند. تغيير شكل سينماي وسترن از همين جا آغاز شد.
فيلم « اين گروه خشن» (1969) به شدت سبك گرا بود و داستانش ، پر از خشونت و خيانت بود كه به وجود آورنده سبك جديدي در سينما شد كه كارگردان هاي معاصري چون تارانتينو و جان وود از اين سبك دنباله روي كردند.
دهه 70 دوران وسترن نبود. چند نفري فيلم هايي به طور پراكنده ساختند اما اين دهه بيشتر به سينماگران مستقل و به مكتب نيويورك تعلق داشت كه اكثرا جوانان معترضي بودند كه به سبك هاي كلاسيك هاليوودي معترض بودند و در آرزوي سينماي نو و جديدي بودند كه به سينماي اروپا نزديك تر است.گو اين كه سينماي وسترن تاثير زيادي بر اين فيلمسازان داشت. مارتين اسكورسيزي در فيلم « راننده تاكسي» به دفعات به سينماي وسترن بر مي گردد و مل بروكس كه كمدي ساز است ، هجويه «زين هاي شعله ور » را مي سازد.
سينماي وسترن در دهه 80 نيز آن چنان رونق نگرفت. ترنس ماليك « دروازه بهشت» را كه درباره گله داران آمريكا بود ، ساخت .در آغاز دهه نود كلينت ايستوود با فيلم « نابخشوده» وسترني مدرن و ملهم از سرجيولئونه كه استادش بود ساخت. فيلمي كه با حضور ريچارد هريس ، مورگان فريمن و جين هاكمن، برنده چند جايزه اسكار شد.

HOLLYWOOD

سرجولئونه و به خاطر چند دلار بيشتر

« وسترن يا نوآر مسأله اين است. »
1 ـ « عاشق سينه چاك سينما بودم. وسترن هم جزيي از سينما بود. اما فيلم نوآر را ترجيح مي دادم:
هاكس و هامفري بوگارت، ‌خواب ابدي …
2 ـ بر زمينه اي سياه نام عوامل فيلم در برابر ديدگانمان قرار مي گيرند و چند لحظه بعد با فيلمي روبرو مي شويم كه برخلاف آن آثار پيشين نه از نبرد آغازينش خبري است نه از دوئل پاياني اش ، نه از آفتاب سوزانش، نه از روايت سر راتش، نه از آدمهاي هفت تير به دستش ( يكسان فيلمهاي وسترن) نه از شخصيت هاي وسترن گونه اش، اين فيلم اصلاً وسترن نيست. هر چه هست ، رفاقت است و عشق و نوستالژي ،‌اينجا داستان آنقدر پيچيده است و آنقدر با زمان بازي مي شود كه اصلاً گاهي از درك زمان عاجزي
اين روزي روزگاري در آمريكا است فيلمي از سرجولئونه،لئونه با روزي روزگاري در آمريكا همان كاري را با فيلمهايش كرد كه تا قبل از اين با ژانر وسترن كرده بود يعني تمام قواعد بازي را بهم ريخت و با همه چيز بازي كرد.
3 ـ هميشه نام لئونه يادآور فيلمهاي وسترن است. اما اين تنها يك جنبه قضيه است. به گمانم لئونه واقعي را فقط در روزي روزگاري در آمريكا مي توان ديد.رؤياي ساخت روزي روزگاري در آمريكا از همان ابتداي ورود لئونه به دنياي فيلمسازي در ذهن او بوده اما شرايط زمانه به لئونه اجازه ساخت فيلم را نمي‌داده است .
زماني كه لئونه مي‌خواست دومين فيلمش را بسازد بحران مالي و عدم حمايت تهيه كننده‌ها از فيلمهاي پرخرج بر فضاي سينماي ايتاليا سايه افكنده بود . بهمين جهت ساخت يك فيلم وسترن به نوعي فرار از بحران‌ مالي آن زمان بود . اتفاقاً عنواني كه لئونه براي فيلمش انتخاب مي‌كند بيانگر همين نكته است به خاطر يك مشت دلار پس از اكران به خاطر يك مشت دلار به دليل اختلافي كه بين لئونه و شركت جولي تهيه كننده فيلم رخ مي دهد . هيچ پولي به سرجولئونه نمي‌رسد .
«اين تنها فيلمي است كه به خاطرش هيچ پولي دريافت نكردم و كلي هم خرج روي دستم گذاشت» از اين رو ساخت فيلم بعدي لئونه يعني به خاطر چند دلار بيشتر بيش از آنكه ناشي از علاقه لئونه به وسترن باشد انتقام از شركت جولي و ضربه زدن به آن بود . (به عنوان فيلم بيشتر توجه كنيد به خاطر چند دلار بيشتر) .
با خوب، بد ، زشت هم لئونه مي خواست به وسترن سازي‌اش خاتمه دهد و سد ساخت اين فيلم رسماً اعلام كرد كه اين آخرين وسترن‌اش است .
اما چه شد كه لئونه باز بعد از ساخت خوب، بد ، زشت موفق به ساخت روزي روزگاري در آمريكا نشد . باز برمي‌گردد به بازي زمانه و يك نكته بسيار مهم ديگر . اينكه لئونه هنوز آنقدر پير نشده بود و موهايش سفيد كه بتواند فيلمش را بسازد .
«اما حالا روزي روزگاري در آمريكا فيلم سرجو لئونه است . اين فيلم يعني خود من . اين گونه آثار را فقط زماني مي توانيد بسازيد كه پخته شده‌ايد . وقتي موهاي‌تان سفيد شده و دور چشم تان را چروك گرفته است . اگر روزي روزگاري در آمريكا را چهل سالگي ساخته بودم مطمئناً حاصل كار چيز ديگري مي‌شد .»
4 ـ لئونه با فيلمهاي وسترنش فيلمهايي كه بعدها به وسترن اسپاگتي معروف شد به كلي ژانر وسترن را در هم ريخت و با قواعد آن بازي كرد . فيلمهاي او پر بودند از شخصتيهاي كثيف و بد اصلاح كرده ، آدمهايي كه پول برايشان مهمتر بوده تا مثلاً اجراي عدالت و قانون ، فيلمهاي كه اصلاً آدم خوب يا بد درشان معني نداشت و تفاوت چنداني بين قهرمان و ضد قهرمان نبود و همين بازي با اين قواعد براي او لذت بخش بود .
«در اين فيلم (به خاطر يك مشت دلار) با قراردادهاي رايج بازي كردم . معمولاً مي گويند : وقتي مردي هفت تير به دست به مرد تفنگ داري برخورد كند كار مرد هفت تير به دست تمام است» سعي كردم خلاف اين جمله را ثابت كنم . مانند تمام آثار تمثيلي با قواعد بازي كردم . با تخطي از آنها هم خودم لذت مي بردم هم مردم …
5- باز مي گردم و جمله آغاز اين نوشته را دوباره مي‌خوانم و از خود مي‌پرسم آيا لئونه را بايد پدر وسترن اسپاگتي خواند يا استاد فيلم نوآر؟ و به اين سئوال اينطور پاسخ مي‌دهم : لئونه تنها يك فيلم ساخت روزي روزگاري در آمريكا

HOLLYWOOD

سلام
آپدیت این بخش و دیگر بخش ها بعد از جشنواره فیلم فجر

HOLLYWOOD

دوستان علاقمند میتوانند در صورتی که اطلاعات درستی در مورد سینمای وسترن دارند
در این قسمت قرار دهند از قرار دادن
مطالبی که در مورد آن تحقیق نکرده اید ویا در مورد درستی آن شک دارید خود داری کنید با تشکر از شما همکاران خوبم

شكوفه

با سالم خسته نباشيد خدمت عزيزان دست اندر كار ممنون از سايت پر برنامتون اميدوارم هر روز پر بار تر از ديروز بشه . دوستون داريم .در پناه خدا باشيد هميشه ايام.

ramin.zar

لطفا زود تر دانلود کنید